Wat is traden?

Traden betekent handelen op de beurs: je koopt en verkoopt effecten met als doel te verdienen aan koersbewegingen op korte termijn. Vroeger was dat vooral weggelegd voor mensen die bij banken, makelaars of handelshuizen werkten. Door internet en online brokers kan nu ook een particulier traden. Dat maakt het nog niet makkelijk: zonder kennis en een uitgewerkte strategie is traden voor beginners erg uitdagend, en zelfs ervaren traders hebben verliesperiodes. Traden zonder verliezen bestaat niet. In dit artikel lees je wat trading precies is, hoe het verschilt van beleggen en wat erbij komt kijken.

Wat is trading?

Trading is het Engelse woord voor traden. Het verwijst naar het kopen en verkopen van een effect binnen één of enkele handelsdagen, soms zelfs binnen minuten. Je kunt op vrijwel elke markt traden, maar het gebeurt het meest op de valutamarkt (forex trading) en de aandelenmarkt. Traders proberen te profiteren van kleine prijsbewegingen in valuta's of zeer liquide aandelen en werken daarbij vaak met een hefboom.

Het verschil tussen traden en beleggen

Het verschil tussen een belegger en een trader zit in het type transactie, de tijdshorizon, het product en de frequentie van de transacties.

• Richting: een belegger voor de lange termijn zit vooral aan de koopkant. Een trader werkt twee kanten op: hij koopt en verkoopt, en verkoopt soms ook iets wat hij niet heeft (short gaan).
• Tijdshorizon: een trader houdt posities veel korter aan, van enkele dagen tot enkele minuten. Een belegger houdt posities soms jaren aan.
• Producten: traders werken vaak met derivaten, omdat je daarmee een hefboom kunt gebruiken. Voor de lange termijn zijn derivaten meestal minder geschikt.
• Frequentie: een trader voert veel meer transacties uit dan een lange-termijnbelegger.

Stijlen en strategieën

Traders reageren vaak op gebeurtenissen die de markt op korte termijn laten bewegen. Geplande aankondigingen zoals economische cijfers, bedrijfswinsten of rentebesluiten beïnvloeden de verwachtingen en de marktpsychologie. Wijkt de uitkomst af van de verwachting, dan volgen vaak plotselinge, grote bewegingen. Bekende intraday-strategieën zijn:

• Scalpen: veel kleine winsten per dag op kleine prijsveranderingen, vaak met hoge leverage en grote posities.
• Range trading: koop- en verkoopbeslissingen op basis van steun- en weerstandsniveaus.
• Traden op nieuws: inspelen op de hoge volatiliteit rond nieuwsgebeurtenissen.
• Hoogfrequente handel (HFT): algoritmen die kleine, kortstondige inefficiënties in de markt benutten.

Andere bekende stijlen zijn daytraden, swing trading en arbitrage. Traders zoeken meestal volatiele en liquide producten: volatiliteit zorgt voor beweging, liquiditeit zorgt ervoor dat je een positie kunt innemen of sluiten zonder dat de prijs daardoor verschuift.

De drie M's: Mind, Method, Money

Om succesvol te kunnen traden moet je drie M's begrijpen en beheersen: Mind, Method en Money. Je kunt ze vergelijken met vuur, dat zuurstof, brandstof en hitte nodig heeft. Ontbreekt er één, dan dooft het vuur. Is één van de drie M's niet op orde, dan verloopt het traden niet goed.

Mind

Traden is vooral een mentaal spel. Veel traders leggen de oorzaak van hun problemen buiten zichzelf. Daardoor krijgen emoties meer ruimte, en emotie in combinatie met impulsiviteit is een gevaar voor je vermogen.

Method

Traden is het bepalen van koop- en verkoopmomenten, en daarvoor is een methode onmisbaar. Een gouden methode bestaat niet: alleen winstgevende transacties zijn onmogelijk, maar een methode die over veel transacties winstgevend is, kan wel. Het ontwikkelen ervan kost geduld, zelfdiscipline en toewijding. Een goede methode maakt analyseren en beslissen los van emotie. Vaak wordt een methode gebouwd met technische analyse, omdat die analysevorm juist gericht is op het vinden van koop- en verkoopmomenten. Met backtesting kun je nagaan hoe een strategie in het verleden zou hebben gepresteerd; resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.

Money

De derde M staat voor money management: risico's beheersen en het tradingkapitaal laten groeien door verliezen op verliesgevende trades te beperken en winsten op winstgevende trades te laten doorlopen. "Cut your losses and let your profits run", luidt de bekende spreuk. In de praktijk gebeurt vaak het omgekeerde. Als je vooraf bepaalt hoeveel risico je per trade loopt, is de beslissing al genomen voordat je moet handelen. Zo speelt emotie minder mee. Een stop loss is daarbij een veelgebruikt hulpmiddel.

Verlies en onzekerheid horen erbij

Traders en beleggers nemen voortdurend beslissingen zonder zekerheid over de uitkomst. Wie een hoger rendement zoekt dan op een spaarrekening, loopt ook meer risico, dus een deel van de beslissingen pakt negatief uit. Gebeurt dat een paar keer achter elkaar, dan leidt dat bij sommige traders tot verkeerd gedrag: de één stopt uit angst, de ander houdt zich niet meer aan zijn systeem en een derde neemt veel te grote posities om het verlies goed te maken.

Een rekenvoorbeeld: een systeem met 60% winsttrades en 40% verliestrades is al behoorlijk goed. Toch eindigen 4 van de 10 trades in verlies, en een reeks van 5, 6 of 7 verliestrades achter elkaar is niet onwaarschijnlijk. Een trader die zijn systeem heeft getest, moet zulke periodes kunnen doorstaan. Daarmee is de trader zelf vaak de grootste bedreiging voor zijn resultaat. Wie succesvol is, heeft dat aan zichzelf te danken, en hetzelfde geldt voor wie dat niet is: je bent zelf verantwoordelijk voor je resultaat.

Een controversiële praktijk

Het winstpotentieel van traden is een van de meest besproken en onbegrepen onderwerpen op de beurs. Online oplichting heeft veel amateurs aangetrokken met beloftes van hoge rendementen in korte tijd, en het idee dat traden een snelle manier is om rijk te worden, houdt hardnekkig stand. Winstgevend traden is mogelijk, maar het percentage dat daarin slaagt, is laag. Redenen zijn de complexiteit van het vak, de risico's en de vele gevallen van oplichting. Daarnaast laten veel onderzoekers en economen zien dat actieve tradingstrategieën op lange termijn vaak slechter presteren dan een passieve indexstrategie, zeker na kosten en belastingen (zie ook actief of passief beleggen).

Succesvolle traders krijgen veel media-aandacht, maar voor de meeste traders geldt dat niet. Ook geluk en timing spelen een rol: een tegenvaller kan elke trader raken.

Kenmerken van een trader

Kennis en ervaring

Wie gaat traden zonder inzicht in de markt, verliest op lange termijn vaak geld. Grafieken kunnen lezen is nuttig, maar zonder begrip van de markt en de marktontwikkelingen kunnen grafieken bedrieglijk zijn. Verdiep je daarom grondig in de markt en de producten waarin je handelt.

Kapitaal en risico

Traders gebruiken alleen kapitaal waarvan ze het verlies kunnen dragen. Dat beschermt tegen financiële problemen én tegen emoties die de overhand nemen. Wie met margin handelt, loopt bij snelle koersbewegingen het risico op een margin call.

Strategie

Een trader zoekt een voorsprong op de markt en heeft daarvoor een uitgewerkte strategie nodig. Een strategie hangt samen met je karakter en voorkeuren: vaak begin je met een bekende aanpak en verfijn je die stap voor stap. Zonder plan de markt op gaan zorgt voor chaos en meestal voor verlies.

Discipline

Een winstgevende strategie is nutteloos zonder discipline. Veel traders verliezen geld doordat ze trades plaatsen buiten de kaders van hun eigen plan. "Plan the trade and trade the plan."

Particuliere en institutionele traders

De meeste professionele traders werken voor een grote instelling. Zij hebben toegang tot een handelsdesk, grote hoeveelheden kapitaal en leverage, snelle orderuitvoering, professionele nieuwsdiensten en dure analysesoftware. Daardoor kunnen ze bijvoorbeeld bij een aangekondigde overname sneller handelen dan de rest van de markt.

Particuliere traders handelen meestal met eigen geld, hebben zelden een handelsdesk en zijn dus in het nadeel ten opzichte van institutionele partijen. Ze gebruiken vaak technische analyse en swing- of intraday-trades, soms met hefboomwerking.

Wat traders gebruiken

• Een broker en handelsplatform: voor de uitvoering van orders. Lees meer over online brokers.
• Nieuwsbronnen: nieuws zorgt voor veel bewegingen, dus traders volgen economisch en bedrijfsnieuws op de voet.
• Analysesoftware: bijvoorbeeld voor automatische patroonherkenning (vlaggen, kanalen, candlestick patronen), backtesting en het automatisch uitvoeren van orders, wat helpt om emotie buiten de deur te houden.

Wat komt erbij kijken als je wilt leren traden?

Traden kost veel tijd. Wie een strategie wil ontwikkelen en verfijnen, moet er structureel tijd in steken; parttime is lastig, maar niet onmogelijk. Veel traders beginnen klein, richten zich op een paar producten en oefenen eerst met een demo-account of paper trading. Blijf kalm, houd emoties zoveel mogelijk buiten je beslissingen en houd je aan je plan. Hoe je stap voor stap leert traden, lees je in leren traden.

Tot slot

Traders, zowel particulier als institutioneel, spelen een rol in het efficiënt en liquide houden van de markt. Toch slagen maar weinig traders erin om structureel winstgevend te zijn. Het vraagt discipline, doorzettingsvermogen, ervaring en psychologische stabiliteit. Neem de tijd om het vak te leren en wees je bewust van de risico's: je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

Dit artikel is algemene educatie en geen persoonlijk beleggingsadvies.