Lex Tabak
Lex TabakMindset Coach

Heeft u uw reflexen onder controle?

Een belangrijk onderdeel van uw beleggingsstrategie speelt zich niet zozeer af op de beurs, maar in uw hoofd. Een succesvol belegger of trader heeft naast een plan ook een ‘mindset’ die zich houdt aan de gekozen strategie en zich niet laat verleiden tot het handelen vanuit reflex of emotie. Daarmee neemt u het in zekere zin op tegen uw eigen biologie. Uw hersenen zijn er namelijk op ingericht om op de beurs het tegenovergestelde te doen van wat u graag zou willen zien.

Lex Tabak is Mindset coach bij het Beleggingsinstituut

Neocortex

We zijn opgegroeid met het beeld dat onze omstandigheden maakbaar zijn. We hebben geleerd dat door logisch na te denken en een plan te maken, we regie uit kunnen oefenen over die omstandigheden. Of het nu aankomt op werk, relaties, de aanschaf van een auto of op een slimme wijze geld beleggen op de beurs: we hebben het beeld dat we ‘in control’ zijn over onze keuzes. Veel beleggers stappen bij een trade in met de beleving dat zij hun emoties onder controle hebben en dat zij zich zullen gaan houden aan hun plan. Het logisch nadenken en plannen maken vindt plaats in het hersendeel dat we neocortex noemen. Via dat deel van de hersenen leest u op dit moment deze tekst en in datzelfde deel denkt u rationeel na over uw beleggingsstrategie. U plant, wikt, weegt en doet onderzoek met behulp van uw neocortex. Via uw neocortex vertoont u dat wat ik uw ‘aangeleerde gedrag’ noem. Het is het gedrag wat u in de loop van uw leven belangrijk bent gaan vinden en u handelt hierbij vanuit uw overtuiging.

Amygdala

Helaas houden de hersenen niet op bij de neocortex. U heeft namelijk een sluimerende stier in uw porseleinkast staan. Dit hersendeel wordt de amygdala genoemd en over dit deel heeft u geen controle. De amygdala wordt ook wel ‘reptielenbrein’, of ‘monkeybrain’ genoemd. Het is het deel van uw hersenen dat verantwoordelijk is voor uw vechten of vluchten reflex. Dit systeem is van groot belang geweest voor onze overleving en is dat in wezen nog steeds. Millennia geleden konden we op basis van die reflexen overleven, omdat we voortdurend op onze hoede waren voor naderend gevaar. Vandaag de dag komt dit systeem spaarzamer, maar nog steeds bliksemsnel tot leven als dat nodig is. Het is het gedrag wat u vertoont als u door een auto wordt afgesneden op de snelweg. U handelt in zo’n geval. De acties van zo’n moment zijn reflexmatig en de neocortex is in geen velden of wegen te bekennen. Veel mensen hebben een negatieve associatie met dat eigen gedrag. Zoals de ouders die niet kunnen begrijpen dat ze zonder kinderen hun brandende huis zijn uitgerend. Toch is dat vanuit de amygdala bekeken volstrekt logisch. ‘Kinderen eerst’ is neocortex taal, geen amygdala taal. Uw amygdala speelt een belangrijke rol bij het handelen op de beurs.

amygdala

Veto

Het is inmiddels aangetoond dat alle informatie die onze hersenen binnenkomt deels langs onze amygdala gaat, waar het gefilterd wordt op potentieel gevaar. Hierbij zijn twee omstandigheden voor de belegger van belang:

  1. De amygdala heeft het vetorecht en kan de neocortex opzij schuiven als dat nodig is;
  2. Het onderwerp ‘geld’ leidt voor veel mensen tot een vechten of vluchten respons. Door deze omstandigheden kan het voorkomen dat u iets volstrekt onlogisch doet dat afwijkt van uw voorgenomen plan. Het vervelende hierbij is dat u zich dit pas achteraf realiseert, als het ‘gevaar’ geweken is. Dan is uw neocortex namelijk pas weer aan de beurt en kan het voorgenomen plan erbij gepakt worden. Ook beleggers die over veel financiële middelen beschikken en zich in feite niet druk hoeven te maken over winst of verlies op de beurs, zijn vatbaar voor de reflexen van de amygdala. Immers, ‘voldoende geld’ en ‘geen echte risico’s’ is een neocortex benadering. De amygdala redeneert anders. Die heeft ergens tussen geboorte en vandaag geleerd dat geld gaat over overleven en dat is alles wat de amygdala moet weten om het verlies van geld te zien als ‘gevaar’.

Mindset

Als we bij het Beleggingsinstituut praten over ‘mindset’ hebben we het over de verhouding tussen uw reflexen en uw plan, oftewel de verhouding tussen uw neocortex en uw amygdala. In hoeverre bent u in staat om uw reflexen onder controle te houden en uw plan uit te voeren? Anders gezegd, in hoeverre bent u in staat om uw geregisseerde gedrag – uw planning vooraf – dominant te laten zijn? Veel beleggers hebben moeite met het voorkomen van hun reflexen op het moment waarop acuut handelen op de beurs voor de hand ligt, vooral nadat de posities ingenomen zijn. Het is dan ook niet vreemd dat onderzoek heeft aangetoond dat beleggers goed de tijd nemen voor de aankoop van posities, maar te weinig tijd nemen bij verkoop. Aankoop doet een beroep op de neocortex en vindt plaats voor de inname van een positie, verkoop vindt plaats tijdens handelsdagen en hier is de amygdala bij betrokken. De belegger die grip wil krijgen op de eigen mindset dient in kaart te brengen wat hij/ zij doe op welke moment en waarom. Reflectie op het eigen handelen en de eigen emoties dient hierbij centraal te staan.

Lex Tabak, MSc. heeft een achtergrond als organisatie adviseur en coach.Lex Tabak Hij houdt zich bezig met cultuurtrajecten binnen organisaties via het samenwerkingsverband Expeditie Onderstroom. Lex is gespecialiseerd in houding en gedrag van professionals en past dit onder meer toe bij het handelen op de beurs. Lex begeleidt beleggers en handelaren die meer grip willen krijgen op hun mindset, door  inzichtelijk te maken waar het eigen gedrag vandaan komt en hoe je dit kunt beïnvloeden

Coaching op de mindset, aangevuld met een goede beleggingsstrategie levert resultaten op. Heeft u behoefte aan coaching op uw mindset? Bekijk dan ons aanbod: Tradeweek of coaching exclusief.