Wat zegt de angstmeter van Wall Street eigenlijk?
Vrijdag kreeg ik de ene na de andere kop over angst op Wall Street te zien. De VIX, de angstmeter van de Amerikaanse beurs, sloot op 19,99: het hoogste slot sinds eind juli. Maandag stond hij alweer op 18,44. Wat betekent zo'n getal eigenlijk? Ik laat zien hoe je het zelf vertaalt. En vanochtend om 07:00 kwam Besi met cijfers die laten zien hoe ver een bedrijf en zijn aandeel uit elkaar kunnen lopen.
Cboe (VIX-slot 16-10 en 19-10-2026)
Wat zegt de angstmeter van Wall Street eigenlijk?
Vrijdag verloor de S&P 500 ruim 1%, door zorgen over wat de enorme AI-investeringen van techbedrijven gaan opleveren. Tegelijk schoot de VIX omhoog. Een week eerder stond hij nog onder de 15. Maandag won de S&P 500 weer 0,4% en zakte de VIX terug. Veel beleggers lezen een stijgende VIX als alarmsignaal. Maar het getal meet iets heel concreets, en wie dat weet, leest de koppen anders.
Bron: Cboe (t/m 19-10-2026).
Hoe lees je dit? Elke stip is de slotstand van de VIX op een handelsdag in 2026. De stippellijn is het gemiddelde van dit jaar. De piek van eind maart springt eruit; de uitschieter van vrijdag is daarnaast bescheiden.
Waarom dit ertoe doet. Een kop over angst zegt pas iets als je weet waar het getal normaal staat.
Wat meet de VIX?
De VIX wordt berekend uit de prijzen van opties op de S&P 500. Opties werken als een verzekering: wie zich wil indekken tegen een koersval, koopt ze. Willen veel beleggers tegelijk zo'n verzekering, dan worden de opties duurder en stijgt de VIX. Hij meet dus geen echte dalingen, maar verwachting en vraag naar bescherming.
Hoe vertaal je het getal?
De VIX is de schommeling die beleggers voor de komende tijd inprijzen, uitgedrukt per jaar. Een stand van 18 betekent dat de markt rekent op een beweeglijkheid van ongeveer 18% per jaar. Per maand is dat ruwweg 5%: deel 18 door de wortel van 12. Omhoog of omlaag, want de VIX zegt niet welke kant het op gaat.
Met 18,44 stond de angstmeter maandag gewoon rond het gemiddelde van dit jaar, en zelfs iets onder het gemiddelde sinds 1990 (eigen berekening op de Cboe-reeks: 19,4). Eind maart sloot hij boven de 31, bijna twee keer zo hoog. Een stap van een rustig naar een normaal niveau is iets anders dan paniek.
Dezelfde AI-zorg drukte deze week ook de chipfondsen op het Damrak. Daarover gaat het volgende stuk.
Onze mening. Wij lezen in de VIX geen koop- of verkoopsignaal. Een lage stand is geen garantie op rust, een hoge stand geen voorspelling van verdere dalingen. Het getal vertelt wel hoeveel beweging je volgens de markt kunt verwachten. Dat is nuttig om te weten voordat het gebeurt, niet erna.
Wat anderen missen: Besi verdubbelde, de koers halveerde bijna
Vanochtend om 07:00 publiceerde Besi, de Nederlandse maker van machines die chips verpakken en op elkaar stapelen, zijn cijfers over het derde kwartaal. De omzet kwam uit op 283,4 miljoen euro: 13,4% meer dan in het tweede kwartaal en ruim twee keer zoveel als een jaar eerder (132,7 miljoen). De orders stegen naar 342,6 miljoen euro, bijna het dubbele van een jaar geleden. De nettowinst was 107,2 miljoen euro, tegen 25,3 miljoen een jaar eerder. De brutomarge, wat er van elke euro omzet overblijft na de directe productiekosten, was 65,2%. Dat is iets boven de bandbreedte van 63 tot 65% die Besi zelf had afgegeven.
Bron: TradingView (Euronext Amsterdam), slot t/m 21-10-2026.
Hoe lees je dit? Elke kaars is één handelsdag, de staafjes onderaan tonen hoeveel aandelen er die dag verhandeld werden. De koers piekte in juni en zakte daarna bijna tot de helft. Woensdag sloot Besi op 162,45 euro, 4,4% hoger dan dinsdag.
Bedrijf en aandeel lopen niet altijd gelijk op. In de maanden dat de koers bijna halveerde, groeiden de orders juist hard. Een koers weerspiegelt niet hoe het nu gaat, maar wat beleggers voor de komende jaren verwachten, en hoe zeker ze daarvan zijn. Sinds de zomer twijfelen beleggers of de enorme AI-investeringen van techbedrijven blijven doorgaan. Zo'n twijfel raakt toeleveranciers als Besi vaak als eerste, ook als hun eigen cijfers nog niets laten zien.
Reken het zelf na. Voor het vierde kwartaal verwacht Besi een omzet die gelijk blijft of tot 5% hoger of lager uitkomt dan de 283,4 miljoen van nu. Dat is tussen ongeveer 269 en 298 miljoen euro (eigen berekening). Er kwam dit kwartaal meer werk binnen dan er werd afgeleverd: 342,6 miljoen aan orders tegen 283,4 miljoen omzet. Volgens Besi willen klanten die orders geleverd krijgen in lijn met hun capaciteitsplannen voor de eerste helft van 2027. Verder start Besi op 27 oktober met het inkopen van eigen aandelen, voor 100 miljoen euro.
De techniek waar het om draait. Bij hybrid bonding worden chips rechtstreeks op elkaar gestapeld, zonder kleine soldeerbolletjes ertussen. Besi telt 23 klanten voor deze machines en een opgetelde vraag van meer dan 215 systemen, en de orders zijn dit jaar al meer dan verdubbeld ten opzichte van heel 2025.
Ook in de Verenigde Staten bleef de vraag in de chipketen woensdagavond stevig: Lam Research, een grote Amerikaanse maker van chipmachines, meldde een recordomzet van 8,22 miljard dollar, en Texas Instruments zette 28% meer om dan een jaar eerder.
Donderdag na de opening reageerde de beurs koel. Om 10:52 uur stond Besi op 157,80 euro, 2,9 procent onder het slot van woensdag (bron: TradingView, Euronext Amsterdam). De orders lagen ruim boven de verwachting, maar de omzetprognose voor het vierde kwartaal lag onder wat analisten hadden ingeschat. Ons team volgt Besi. Komt het moment, dan nemen we in onze voorbeeldportefeuille een strategie in.
Wist je dit? Vorige week deden obligaties wél wat je van ze verwacht
Obligaties gelden als buffer voor slechte beursdagen, maar dat lukt lang niet altijd: bij een rentestijging dalen ze juist mee. Vorige week werkte de buffer wel. Toen de AI-zorgen de beurs raakten, vluchtten beleggers naar Amerikaanse staatsleningen. De tienjaarsrente zakte van 5,24% op vrijdag 9 oktober naar 5,09% een week later. Een dalende rente betekent een stijgende obligatiekoers. Maandag kroop de rente weer iets op.
De link met jouw portemonnee. Eén week zegt weinig, maar laat wel zien wanneer de buffer werkt. Gaat de schrik over groei of winsten, zoals nu over AI, dan daalt de rente meestal. Gaat de schrik over inflatie, dan stijgt hij juist en dalen obligaties mee. Kijk bij een beursdaling dus naar wát beleggers bang maakt.
Wat staat er de komende twee weken op de agenda?
Cijfers vanaf donderdag 10:00
Bron: investor-relationspagina's en persberichten van de bedrijven, U.S. Department of Labor, Europese Commissie, S&P Global, University of Michigan; stand 22-10-2026.
Week van 26 oktober (vanaf zondag 25 oktober geldt in Nederland de wintertijd)
| Wanneer (NL-tijd) | Wat |
|---|---|
| di 27 okt, 18:00 | ASM International: cijfers derde kwartaal |
| wo 28 okt | Adyen en Unilever: cijfers derde kwartaal |
| wo 28 okt, 19:00 (gebruikelijke tijd) | Fed: rentebesluit |
| do 29 okt | ING: cijfers derde kwartaal |
| do 29 okt, 08:00 | Shell: cijfers derde kwartaal |
| do 29 okt, besluit 14:15, persconferentie 14:45 (gebruikelijke tijden) | ECB: rentebesluit |
Vrijdag beoordeelt Moody's ook de kredietwaardigheid van Frankrijk opnieuw.
De Gouden Draad: goed nieuws is nog geen goede koers
Een bedrijf kan het uitstekend doen terwijl zijn aandeel daalt. Besi liet het deze week zien: de orders groeiden hard, terwijl de koers sinds juni bijna halveerde. Dat voelt onlogisch, maar zo werkt de beurs.
Een koers is geen rapportcijfer over het afgelopen kwartaal. Het is de prijs die beleggers vandaag betalen voor wat ze van de komende jaren verwachten. Cijfers bewegen een koers daarom alleen voor zover ze afwijken van wat er al verwacht werd. Sterke cijfers die iedereen al zag aankomen, zitten al in de prijs. Iets minder goede cijfers kunnen een koers juist omhoog duwen als men nog slechter had gevreesd.
Ook de angstmeter uit ons hoofdstuk werkt zo: de VIX meet geen gebeurtenis, maar de verwachting van beleggers over de komende maand.
Daarom stelt ons team bij elk bedrijfsnieuws twee vragen. Is dit goed of slecht? En wat werd er al verwacht?
Kern: de beurs beloont geen goed nieuws, maar beter nieuws dan verwacht. Vraag je bij elk bericht af wat er al in de koers zat.
Bronnen gebruikt in deze nieuwsbrief
Bronnen: Cboe, S&P Dow Jones Indices via FRED, U.S. Treasury, Euronext, TradingView, Besi, Lam Research, Texas Instruments, ABM FN-Dow Jones, Damodaran (NYU Stern), Federal Reserve. Agenda: investeerderspagina's van de genoemde bedrijven, U.S. Department of Labor, Europese Commissie, S&P Global, University of Michigan, Federal Reserve, ECB.
Disclaimer. Deze nieuwsbrief van Beleggingsinstituut is uitsluitend bedoeld als educatie en algemene informatie. De inhoud is geen persoonlijk beleggingsadvies en niet afgestemd op jouw persoonlijke situatie. Beleggen brengt risico's met zich mee; je kunt je inleg gedeeltelijk of volledig verliezen. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Cijfers zijn ontleend aan de vermelde bronnen op de vermelde datum. Hebben personeelsleden of Beleggingsinstituut een positie in een besproken aandeel, dan staat dat bij dat aandeel vermeld.
In ons educatieportaal vind je de voorbeeldportefeuilles van het abonnement: aandelen, opties en trading.
Wijziging in de voorbeeldportefeuille: de optiestrategie op Wolters Kluwer is op 19 oktober 2026 gesloten.
Het Beleggingskompas, editie 05. Opgesteld door Beleggingsinstituut B.V., donderdag 22 oktober 2026. Peildatum: VIX, Amerikaanse rente en S&P 500 slot maandag 19 oktober 2026; Euronext slot woensdag 21 oktober 2026; Besi-cijfers donderdag 22 oktober 2026, 07:00.