

Het Beleggingskompas, editie 12
Woensdag daalde goud meer dan 3% en zilver ruim 4,5%. Goud staat op het laagste punt in veertien maanden, zilver op minder dan de helft van zijn top in januari. Gisteren zakte ook Wall Street ruim 2%, op de dag dat Anthropic naar de beurs ging. Vandaag kijk ik wat er met de edelmetalen gebeurt, wat dat in euro's betekent, en welke aandelen gisteren opvielen.
Forbes (18-11-2026); TradingKey (19-11-2026); koersdata Massive (t/m 18-11-2026)
In het kort
- Goud stond woensdag 32% onder de top van 28 januari, zilver 61%. Donderdag zakten beide verder. Voor wie in euro's rekent, is het verlies op goud kleiner: 26%.
- Volgens de notulen van de Fed vond bijna elk lid verdere renteverhogingen waarschijnlijk passend. De markt rekent op een verhoging in december, de dollar staat op het hoogste punt sinds april 2025.
- De S&P 500 daalde donderdag 2,0%, de Nasdaq 2,3%. De Dow sloot onder de 50.000 punten.
De markt in vijf cijfers
| Cijfer | Nu | Eerder | Bron |
|---|---|---|---|
| S&P 500 (via SPY) | −2,0% (19 nov) | −8,1% onder de top van 6 okt | Massive |
| Goud (dollar per troy ounce) | 3.740 (18 nov) | 4.325 (31 dec) | Massive |
| Zilver (dollar per troy ounce) | 45,48 (18 nov) | 71,45 (31 dec) | Massive |
| EUR/USD | 1,0971 (18 nov) | 1,1732 (31 dec) | Massive |
| VS 10-jaarsrente | 5,07% (18 nov) | 4,88% (9 nov) | FRED |
Waarom goud en zilver zo hard dalen
Wat er gebeurde. Op 28 januari sloot goud op 5.511 dollar per troy ounce en zilver op 117,70 dollar, allebei een record. Woensdag sloot goud op 3.740 en zilver op 45,48 dollar. Donderdag zakte goud verder: het sloot op 3.607 dollar, zilver op 42,55 dollar (Massive). Goud staat daarmee 34,5% onder de top, zilver 63,8%. De cijfers hieronder gaan uit van het slot van woensdag, net als de grafieken. Sinds 1 januari staat goud 13,5% lager, en zilver 36,3%.

Goud en zilver in dollars, 31 december 2025 = 100. Slotkoers op vrijdag, plus 28 januari en woensdag 18 november. Bron: Massive (spotprijzen XAU/USD en XAG/USD); bewerking Beleggingsinstituut.
De oorzaak: rente en dollar. Goud en zilver keren geen rente uit. Stijgt de rente op een veilige staatsobligatie, dan wordt het duurder om edelmetaal aan te houden. De Amerikaanse tienjaarsrente staat rond 5,1%, en de markt rekent op een verhoging door de Fed in december. In de notulen die woensdag verschenen, vond bijna elk lid van de Fed verdere verhogingen waarschijnlijk passend. Fed-bestuurder Christopher Waller zei "very, very concerned about inflation" te zijn. Daarnaast is de dollar het sterkst sinds april 2025, en dat maakt goud voor kopers buiten de VS duurder.
Zilver beweegt harder. Zilver is deels een industrieel metaal en de markt is veel kleiner dan die voor goud. Daardoor schiet het in beide richtingen verder door. Begin dit jaar steeg zilver 65% in vier weken. Sindsdien daalde het ongeveer twee keer zo hard als goud.

Daling van de hoogste slotkoers van 2026 tot het slot van woensdag 18 november. Bron: Massive (spotprijzen, EUR/USD, GDX); eigen berekening Beleggingsinstituut.
Voor een Nederlandse belegger. Wie goud in euro's aanhoudt, merkt minder van de daling. De euro daalde dit jaar van 1,1732 naar 1,0971 dollar. Omgerekend daalde goud vanaf de top 25,9% in euro's, tegen 32,1% in dollars. Sinds 1 januari is het verschil groter: 7,5% in euro's, tegen 13,5% in dollars. Goudmijnaandelen (GDX) daalden 35% vanaf de top, meer dan goud zelf.
Wie er wel koopt. Volgens de World Gold Council kochten centrale banken in het derde kwartaal 321 ton goud, 42% meer dan een jaar eerder. China kocht 63 ton en Polen 40. Die kopers kijken naar spreiding van hun reserves over vele jaren, niet naar de koers van deze maand. De verkoopdruk komt vooral van beleggers die op een verdere stijging hadden gerekend.
Onze mening. Goud wordt vaak een veilige haven genoemd, maar 32% verlies in tien maanden is niet veilig. Goud beschermt op de lange termijn tegen geldontwaarding, maar kan jarenlang dalen. Na de top van 2011 duurde het tot 2020 voordat goud weer op dat niveau stond. Wie goud of zilver heeft als verzekering voor de portefeuille, hoeft niet op deze daling te reageren. Wie het kocht omdat de koers zo hard steeg, kan nagaan of de positie nog past bij de risico's die hij wil lopen.
Wall Street: een recordbeursgang en een dag in het rood
De S&P 500 sloot donderdag 2,0% lager. De Nasdaq daalde 2,3% en de Dow 2,2%, naar 49.097. Tien van de elf sectoren stonden in het rood. De VIX, de graadmeter voor verwachte beweeglijkheid, kwam volgens StockTitan in de buurt van 29: de hoogste stand sinds maart. Eigen berekening: de S&P 500 staat nu ruim 8% onder de top van 6 oktober.
Anthropic
Het AI-bedrijf Anthropic ging donderdag naar de Nasdaq (ticker ANT). De introductieprijs was 83 dollar, boven de eerder genoemde bandbreedte van 70 tot 78 dollar. Met ongeveer 81 miljard dollar is dit de grootste beursgang ooit. Het aandeel opende op 111,50 dollar en sloot op 97,17: 17% boven de introductieprijs, maar 13% onder de openingskoers. Volgens CNN was Anthropic bij het slot ongeveer 1.760 miljard dollar waard.
Opvallend was wat er met de rest van de markt gebeurde. Volgens CNBC namen beleggers winst zodra het aandeel begon te handelen. Ook aandelen die als belegging in Anthropic gelden, zoals Amazon, Alphabet en Broadcom, daalden. De les is algemeen: wie een nieuw aandeel op de eerste handelsdag koopt, betaalt de openingskoers en niet de introductieprijs.
Transparantie: deze nieuwsbrief is opgesteld met hulp van Claude, een AI-model van Anthropic. Wij doen geen uitspraak over het aandeel.
Ons team volgt Anthropic.
Andere aandelen die opvielen
| Aandeel | Beweging | Waarom |
|---|---|---|
| AMD | −7,7% | Hunterbrook publiceerde een rapport over financiële toezeggingen die AMD doet aan klanten, zoals garanties op leaseverplichtingen en belangen in die klanten. |
| Nvidia | −3,3% | Dinsdag kwamen sterke cijfers binnen: een omzet van 115,8 miljard dollar (+103%) en een verwachting van 130 miljard. Toch daalde het aandeel verder. |
| Williams-Sonoma | ca. −15% | Het aandeel daalde na de kwartaalcijfers. |
| UnitedHealth, Cigna | lager | Zorgen over controles op Medicare Advantage-verzekeringen, net als woensdag. |
| Palo Alto Networks | ca. +6% | Goede cijfers en de overname van Applied Compute. |
| PDD (Temu) | ca. +10% | Het aandeel steeg na de kwartaalcijfers. |
Bewegingen met "ca." zijn standen rond 21:00 Nederlandse tijd, kort voor het slot.
Positie: Nvidia is op 12 november 2026 opgenomen als optiepositie (calls met expiratie maart 2027) in de 20% Trading voorbeeldportefeuille van het Beleggingsinstituut-abonnement. Wijzigingen in de voorbeeldportefeuille melden we in de volgende editie. In Nvidia wordt niet gehandeld tot twee handelsdagen na verzending van deze editie.
Opvallend
Op de top van januari betaalde je voor een ounce goud zo'n 47 ounce zilver. Nu is dat 82. Die verhouding is in tien maanden met driekwart gestegen.
Agenda
| Wanneer (NL-tijd) | Wat |
|---|---|
| do 26 nov | Thanksgiving: Wall Street gesloten, vrijdag 27 nov korte handelsdag |
| ma 30 nov, na slot | MSCI haalt Strategy uit zijn indexen |
| wo 9 dec, 20:00 | Fed: rentebesluit |
| do 17 dec, 14:15 | ECB: rentebesluit |
De Gouden Draad
Een verlies weegt zwaarder dan het lijkt. Na een daling moet de koers procentueel meer stijgen om terug te komen. Goud moet vanaf de koers van woensdag 47% stijgen om de top van januari terug te zien, zilver 159%. Bepaal daarom vooraf hoeveel je bereid bent te verliezen, en houd een positie zo klein dat je bij dat verlies kunt blijven doorgaan.
| Daling | Nodig om terug te komen |
|---|---|
| 10% | +11% |
| 20% | +25% |
| 33% | +49% |
| 50% | +100% |
| 62% | +163% |
Kern: een verlies beperken is makkelijker dan het terugverdienen. Spreek met jezelf af wat het maximale verlies op een positie mag zijn, voordat je instapt.
Bronnen
Forbes (18-11-2026; daling woensdag, Waller, Saxo); USAGOLD (19-11-2026; Fed-notulen); Kitco (19-11-2026; rente, dollar, Fed-verwachting); World Gold Council via Kitco/Heraeus (09-11-2026; centrale banken); TradingKey (19-11-2026; slotstanden, Anthropic, AMD); StockTitan (19-11-2026; beursgang, VIX, koersbewegingen); Eurasia Business News (19-11-2026; omvang beursgang, rente); EconCurrents (19-11-2026; koersbewegingen); CNN (19-11-2026; waardering); Nvidia (17-11-2026); FRED; koersdata Massive (goud, zilver, EUR/USD, GDX, SPY, t/m 18-11-2026).
Disclaimer. Deze nieuwsbrief van Beleggingsinstituut is uitsluitend bedoeld als educatie en algemene informatie. De inhoud is geen persoonlijk beleggingsadvies en niet afgestemd op jouw persoonlijke situatie. Beleggen brengt risico's met zich mee; je kunt je inleg gedeeltelijk of volledig verliezen. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Cijfers zijn ontleend aan de vermelde bronnen op de vermelde datum. Rekenvoorbeelden zijn illustraties, geen voorspellingen. Hebben personeelsleden of Beleggingsinstituut een positie in een besproken aandeel, dan staat dat bij dat aandeel vermeld.
Het Beleggingskompas, editie 12, vrijdag 20 november 2026.
Uitgave van Beleggingsinstituut B.V., Bellstraat 5A, Volendam (KvK 52690822). Contact: info@beleggingsinstituut.nl.