

Het Beleggingskompas
Het Beleggingskompas
ASML tilt de AEX naar een record, inflatie trekt Wall Street omlaag
Woensdag zag je precies waar deze editie over gaat. In Amsterdam zette de AEX een nieuw record neer, op 1.141 punten tijdens de handel, en sloot 0,7% hoger. Dat kwam vooral door ASML: dat bedrijf verhoogde zijn verwachting voor de jaaromzet naar 44 à 45 miljard euro en zegt de vraag in 2027 en 2028 niet helemaal te kunnen bijbenen. Dat zijn sterke cijfers, en toch had je een grotere koerssprong verwacht. Dat zegt iets: er zit al veel goed nieuws in de koers. Onze vraag is dan ook met welk nieuws ASML nog moet komen om het aandeel echt hoger te krijgen. Het lijkt geprijsd voor perfectie. In Amerika ging het de andere kant op. De inflatie kwam in september uit op 3,7%, hoger dan verwacht, en volgens Bloomberg groeit daardoor de kans op een renteverhoging door de Fed. Op Wall Street sloot de S&P 500 0,7% lager en de Nasdaq 100 1,0%, met chipmakers als grootste dalers. En juist die chipbedrijven zitten in de top 10 van je S&P 500-tracker.
Tom Brouwers
Wat er speelt: tien bedrijven, 40% van een S&P 500-tracker
Wie een S&P 500-tracker koopt, denkt aan vijfhonderd bedrijven. In werkelijkheid zit 40,6% van het geld in de tien grootste. Op de top van de internetbubbel in 2000 was dat ongeveer 27%.

Bron: SEC EDGAR (iShares IVV), SSGA (SPY), RBC Wealth Management. Peildatum 8 oktober 2026.
Hoe lees je dit? Elke stip is het deel van een S&P 500-tracker dat in de tien grootste bedrijven zit. Eind 2016 was dat nog 19,2%.
Waarom dit ertoe doet. Een indexfonds weegt naar beursgewaarde. Hoe harder de grootste bedrijven stijgen, hoe zwaarder ze gaan wegen, zonder dat iemand die keuze maakt. Dinsdag zakten chipfondsen in Azië en Europa op zorgen over Chinese concurrentie en over wat de grote AI-investeringen opleveren. In de top tien van de S&P 500 staan vier chipbedrijven, samen goed voor ruim 14% van de index. Zo'n sectorzorg werkt in een "brede" tracker dus sterker door dan het etiket doet denken.
Dinsdagavond bespraken we dit in ons webinar met IEX. Kijk het webinar hier terug.
Waarom beweegt Ahold Delhaize?
Wat er gebeurde. Ahold Delhaize meldde maandag een beveiligingsprobleem in zijn netwerk en zette uit voorzorg systemen uit. De winkels bleven open, maar bij Albert Heijn lag het werk in meerdere distributiecentra stil, en online bestellen, de app en persoonlijke Bonus-kortingen werkten niet. Ook Etos, Delhaize en het Amerikaanse Stop & Shop hadden last. Dinsdag startte het bedrijf systemen gecontroleerd weer op. Het ziet op dit moment geen aanwijzingen dat gegevens van klanten of medewerkers zijn buitgemaakt, en de winkels blijven open. AH verwachtte de distributiecentra woensdag weer in bedrijf te hebben, maar online bestellen en bezorgen werkten woensdag nog niet. Een datum voor herstel is er niet.

Wat de markt deed. Het aandeel sloot maandag op 31,38 euro, 2,8% lager dan vrijdag, op het laagste punt van de dag. Er gingen ruim anderhalf keer zoveel aandelen om als vrijdag. Dezelfde dag sloot de AEX op een record. Woensdag sloot het aandeel op 32,23 euro en was het verlies van maandag vrijwel weer goedgemaakt.
Wat je ervan leert. De beurs prijst onzekerheid, niet de schade zelf. Op maandag wist niemand hoe lang de storing duurt of wat die kost, en die onbekende rekening zit al in de koers. Ahold publiceerde het bericht als koersgevoelige informatie: een beursbedrijf moet zulk nieuws direct en voor iedereen tegelijk openbaar maken. En een daling van één aandeel op een recorddag laat zien dat de AEX een gemiddelde is.
Onze mening. Wij vinden Ahold Delhaize na deze daling koopwaardig en hebben recent een optiepositie op het aandeel opgenomen in de voorbeeldportefeuille van het Beleggingsinstituut-abonnement. Het aandeel staat nog ongeveer 24% onder de top van maart, ook na een herstel van ruim 5% vanaf de bodem van eind augustus. Kijk je terug, dan zie je een patroon. In de afgelopen tien jaar daalde Ahold vier keer met ongeveer 20% of meer, en elke keer volgde binnen twaalf maanden een herstel van minstens 25%. Na de coronadip in maart 2020 was dat binnen een half jaar zelfs 39%. Dat is geen garantie voor de toekomst, maar het laat zien dat de markt het aandeel na eerdere flinke dalingen achteraf telkens te somber had ingeschat.
Positie: op 7 september 2026 opgenomen als optiepositie in de voorbeeldportefeuille van het Beleggingsinstituut-abonnement.
Wist je dit?
Het aandeel United Wholesale Mortgage (UWMC), de grootste wholesale-hypotheekverstrekker van de VS, sloot woensdag 14 oktober op 1,01 dollar: het laagste slot sinds de beursnotering in januari 2021. Het maandslot daalde acht keer op rij, van februari tot en met september, en oktober staat tot nu toe ook lager. In augustus schrapte UWM het dividend na een kwartaalverlies van 452 miljoen dollar en haalde het 2,05 miljard dollar op met nieuwe aandelen en warrants.

De link met de huizenmarkt. UWM verdient aan nieuwe hypotheken, en die markt zit vast. De 30-jaars hypotheekrente in de VS staat op 7,40%, tegen 6,30% een jaar geleden. Er werden in september 2,2% minder bestaande woningen verkocht dan een jaar eerder, terwijl de prijzen nog licht stegen (+1,3%). Wie nu een huis koopt, betaalt dus meer rente over een duurder huis, en wie al een lage rente heeft, verhuist niet. Dat raakt een hypotheekverstrekker direct: minder nieuwe leningen en minder oversluiters. De koers van UWMC laat zien hoe zwaar de hoge rente op de Amerikaanse huizenmarkt drukt.
Bron: TradingView (koersen), SEC-filings UWM.
Agenda tot en met vrijdag
| Wanneer (NL-tijd) | Wat |
|---|---|
| do 15 okt, 06:30 | CBS: werkloosheid september |
| do 15 okt, 08:00 | TSMC: cijfers derde kwartaal |
| do 15 okt, 14:30 | VS: detailhandelsverkopen en producentenprijzen september, wekelijkse werkloosheidsaanvragen |
| vr 16 okt, 05:30 | Fed-voorzitter Warsh in gesprek met IMF-directeur Georgieva |
| vr 16 okt, 11:00 | Eurostat: definitieve inflatie eurozone september (eerste raming 3,8%) |
| vr 16 okt, 15:15 | VS: industrieproductie september |
De Gouden Draad
Tom Brouwers
Ik krijg vaak de vraag: "Ik zit toch gespreid? Ik heb een S&P 500-tracker." Dan kijk ik altijd eerst wat er écht in zit.
Eind 2016 woog de top 10 van de index 19,2%. Op 8 oktober was dat 40,6%. Nvidia alleen was toen 8,3% van een S&P 500-tracker, en de vijf grootste bedrijven samen 30,8%. Tegelijk groeide het geld in de drie grootste S&P 500-trackers (SPY, IVV en VOO, ETF-klasse) van 372 miljard dollar eind 2016 naar 2.648 miljard dollar halverwege dit jaar, ruim zeven keer zoveel.

Staven: belegd vermogen in SPY, IVV en VOO (ETF-klasse) samen (miljard dollar). Lijn: gewicht van de tien grootste bedrijven in de index.
Dat verband is logisch. Een tracker koopt naar gewicht: elke nieuwe euro gaat voor het grootste deel naar de bedrijven die al het grootst zijn. Hoe meer geld er instroomt, hoe meer je van diezelfde paar namen afhankelijk wordt. Dat is geen oordeel over die bedrijven. Het is wel iets anders dan wat veel mensen denken dat ze hebben gekocht.
Mijn les: spreiding meet je niet aan het aantal namen (500), maar aan hoeveel er van een paar afhangt.
Wil je meer echte spreiding, dan is de gelijkgewogen S&P 500 een alternatief om te bekijken, bijvoorbeeld via de iShares S&P 500 Equal Weight UCITS ETF. Daarin weegt elk van de 500 bedrijven even zwaar, dus Nvidia telt net zo hard mee als een middelgroot bedrijf. Die variant bleef in de drie jaar tot eind september ruim 30 procentpunt achter bij de gewone index: +52,4% tegen +83,4%, in dollars en met dividend. Dat is precies de prijs van spreiding als de grootste namen het hardst lopen, en het kan in je voordeel werken als ze dat een keer niet meer doen. Kijk deze week eens in je eigen overzicht: welk deel van je vermogen hangt aan de vijf grootste posities, ook via je trackers?
Bronnen gebruikt in deze nieuwsbrief
Reuters en Bloomberg (14-10-2026); ASML-kwartaalbericht Q3 2026; ABM Financial News, ANP; Nasdaq, Benzinga (slotstanden 14-10); SSGA (holdings SPY, 8-10-2026), SEC EDGAR (IVV, VOO), RBC Wealth Management; Ahold Delhaize-persberichten van 12 oktober en 13 oktober, NOS, NRC, Euronext; TradingView (koersen; Ahold: slotkoersen per week 2016-2026, gecorrigeerd voor dividend); SEC-filings UWM; Freddie Mac via FRED, NAR, Census (huizenmarkt); iShares/BlackRock (S&P 500 en S&P 500 Equal Weight Index, 3 jaar tot 30-09-2026); agenda: CBS, TSMC, Census, BLS, Fed, Eurostat.
Disclaimer. Deze nieuwsbrief van Beleggingsinstituut is uitsluitend bedoeld als educatie en algemene informatie. De inhoud is geen persoonlijk beleggingsadvies en niet afgestemd op jouw persoonlijke situatie. Beleggen brengt risico's met zich mee; je kunt je inleg gedeeltelijk of volledig verliezen. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Cijfers zijn ontleend aan de vermelde bronnen op de vermelde datum. Hebben personeelsleden of Beleggingsinstituut een positie in een besproken aandeel, dan staat dat bij dat aandeel vermeld.
Ahold Delhaize zit als optiepositie in de voorbeeldportefeuille van het Beleggingsinstituut-abonnement. In de andere besproken aandelen hebben Beleggingsinstituut en de makers van deze nieuwsbrief geen positie. Wijzigingen in de voorbeeldportefeuilles melden we in de volgende editie.
Het Beleggingskompas, editie 03 (midweek). Opgesteld door Beleggingsinstituut B.V., afgerond 14 oktober 2026. Peildatum: slotstanden Euronext en Wall Street woensdag 14 oktober 2026.